فردای کرمان ـ گروه جامعه: مدیرکل پیشین پدافند غیرعامل استانداری کرمان، با تأکید بر ضرورت فاصله گرفتن از نگاه صرفاً نظری به پدافند غیرعامل، گفت: آمادگی در برابر بحران باید پیش از وقوع حادثه شکل بگیرد و مدیریت شهری از امروز برای حفاظت از جمعیت، زیرساخت‌ها و مراکز حیاتی برنامه‌ریزی کند.
به گزارش فردای کرمان، به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری رفسنجان، ابراهیم کریمی، مدیرکل پیشین پدافند غیرعامل استانداری کرمان، در همایش ملی «حکمرانی خردمندانه توسعه پایدار شهری» که در رفسنجان برگزارشد، با اشاره به تفاوت تهدیدات فناورانه با مخاطرات طبیعی گفت: در حوزه فناوری، هر روز تهدید جدیدی شکل می‌گیرد که ممکن است پیش از آن حتی تصورش را هم نمی‌کردیم. تهدیدات سایبری، بیوتروریسم و حملات فناورانه به زیرساخت‌ها، ابعاد جدیدی از بحران را ایجاد کرده‌اند.
وی افزود: فناوری باعث شده شکل تهدیدات نیز تغییر کند و باید حتی تجهیزات ارتباطی و زیرساخت‌های فناورانه خود را از منظر امنیتی و پدافندی مورد بررسی قرار دهیم.
کریمی با اشاره به حملات سایبری به زیرساخت‌های اقتصادی و خدماتی گفت: ممکن است یک حمله سایبری، پمپ‌های بنزین، سامانه‌های بانکی یا سایر زیرساخت‌های حیاتی را مختل کند. اگر دشمن یک هدف مشخص را انتخاب کند، حمله به یک بخش محدود نمی‌ماند و زیرساخت‌های دیگری نیز ممکن است در ادامه در معرض تهدید قرار گیرند.
وی با تأکید بر اینکه «دشمن می‌داند و می‌تواند»، افزود: نباید تصور کنیم با همان الگوی جنگ‌های گذشته مواجه هستیم. امروز تهدیدات می‌توانند دقیق، هدفمند و مبتنی بر اطلاعات باشند و یک نقطه مشخص را مورد هدف قرار دهند.
کریمی ادامه داد: اگر یک زیرساخت شهری هدف قرار گیرد، هدف صرفاً تخریب ساختمان یا تجهیزات آن نیست؛ ممکن است هدف اصلی ایجاد اختلال در خدمت‌رسانی به مردم و ایجاد این تصور باشد که نظام مدیریت شهری قادر به ارائه خدمات نیست. بنابراین باید از این منظر نیز به حفاظت از زیرساخت‌های شهری نگاه کنیم.
وی با اشاره به ضرورت شناسایی مراکز جمعیتی و مراکز پرخطر در شهرها اظهار کرد: یکی از نخستین اقدامات باید شناسایی مراکز جمعیتی و مراکز دارای ریسک باشد. پمپ‌بنزین‌ها، جایگاه‌های سوخت و سایر مراکز و تأسیسات مرتبط با مواد خطرناک باید شناسایی و میزان ریسک آنها ارزیابی شود.
وی افزود: مدیریت ریسک باید از مرحله شناسایی آغاز شود و پس از آن، برای هر مرکز متناسب با میزان خطر، اقدامات لازم برای کاهش ریسک و مدیریت شرایط اضطراری پیش‌بینی شود.
کریمی با اشاره به اهمیت برخی مراکز زیرساختی در سطح استان و کشور گفت: برخی مراکز، علاوه بر اهمیت شهری و شهرستانی، از نظر ملی نیز اهمیت دارند و هرگونه اختلال در آنها می‌تواند آثار خود را در نقاط مختلف کشور نشان دهد. بنابراین در ارزیابی مراکز خطرزا باید علاوه بر جمعیت پیرامونی، اهمیت اقتصادی، زیرساختی، امنیتی و ملی آنها نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به مراکز ذخیره و انتقال سوخت اظهار کرد: در مورد مراکز مرتبط با شرکت نفت نیز باید توجه داشت که موضوع فقط خطر برای آن مرکز نیست؛ گاهی یک مرکز پرخطر می‌تواند برای مناطق مسکونی اطراف خود خطر ایجاد کند. بنابراین باید رابطه متقابل مرکز خطرزا و محیط پیرامونی آن مورد بررسی قرار گیرد
کریمی با اشاره به تجربه انتقال برخی انبارهای شرکت نفت افزود: در مواردی که مراکز ذخیره سوخت در طول زمان با توسعه شهرها در مجاورت مناطق مسکونی قرار گرفته‌اند، باید موضوع جابه‌جایی آنها بررسی شود. انتقال این مراکز نیازمند هزینه‌های قابل توجه است، اما در برنامه‌ریزی بلندمدت باید فاصله ایمن و حریم‌های لازم مورد توجه قرار گیرد.
وی با انتقاد از بی‌توجهی به برخی حریم‌های ایمنی تأکید کرد: نباید منافع کوتاه‌مدت و فشارهای موردی موجب نادیده گرفتن الزامات ایمنی و پدافندی شود. حریم‌های مراکز خطرزا باید در برنامه‌ریزی شهری جدی گرفته شوند.
کریمی با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد مختلف پدافند غیرعامل گفت: برخی موضوعات پدافند غیرعامل را نباید صرفاً از منظر مرزهای امنیتی یا نظامی دید. پدافند غیرعامل با مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، جمعیتی و زیرساختی نیز ارتباط دارد و باید همه این ابعاد در کنار یکدیگر دیده شوند.
وی با اشاره به دغدغه‌های مدیریت شهری در جابه‌جایی مراکز پرخطر افزود: اگر یک مرکز در موقعیتی قرار گرفته باشد که جان مردم را در معرض خطر قرار دهد، باید موضوع جابه‌جایی آن با نگاه بلندمدت دنبال شود و هم‌زمان، محل مناسب و ایمن برای استقرار مجدد آن پیش‌بینی شود.
مدیرکل پیشین پدافند غیرعامل استانداری کرمان در ادامه، زیرساخت‌ها را یکی از دو حوزه مهم در برنامه‌ریزی پدافندی دانست و گفت: در کنار موضوع جمعیت، باید لایه‌های مختلف زیرساختی، ایمنی، امنیتی و دفاعی نیز مورد توجه قرار گیرند.
وی با اشاره به ضرورت توزیع زیرساخت‌های حیاتی اظهار کرد: یکی از مشکلاتی که در سال‌های گذشته با آن مواجه بودیم، تمرکز بیش از حد اطلاعات و تجهیزات در یک اتاق مانیتورینگ یا اتاق سرور مرکزی بود. وقتی همه اطلاعات و خدمات در یک نقطه متمرکز باشند، با آسیب دیدن همان نقطه ممکن است بخش بزرگی از خدمات یک مجموعه متوقف شود.
کریمی با اشاره به ضرورت استفاده از تجربه‌های به‌دست‌آمده از بحران‌های گذشته گفت: باید تجربه بحران‌ها و جنگ‌های گذشته را در تصمیم‌های امروز خود وارد کنیم و تجهیزاتی را تهیه کنیم که در تجربه‌های واقعی کارایی آنها اثبات شده است.
وی در پایان با تأکید بر اینکه آمادگی پدافندی باید در زمان عادی شکل بگیرد، گفت: اگر قرار است در شرایط بحران بتوانیم به مردم خدمت‌رسانی کنیم، باید زیرساخت‌ها، تجهیزات، نیروهای متخصص، شرکت‌های داخلی و ظرفیت‌های بومی را از قبل آماده کرده باشیم. مدیریت بحران زمانی موفق خواهد بود که آمادگی آن پیش از وقوع بحران ایجاد شده باشد.
راهکارهای برون رفت از معضلات شهری مطرح شود
عضو شورای شهر رفسنجان با بیان اینکه عده‌ای می‌گویند چرا نقاط ضعف را در همایشها و پنل‌های علمی مطرح می‌کنید، افزود: ما نمی‌خواهیم در این همایشها کارهای انجام شده را مطرح کنیم، بلکه در همایشها شهر به عنوان یک بیمار مطرح می‌شود و دانشگاهیان و پژوهشگران باید این بیمار را درمان کنند و راهکارهای برون رفت از مشکلات و معضلات شهری را مطرح کنند.
علی میربابایی عضو شورای شهر رفسنجان در پنل علمی «مدیریت هوشمند، حکمرانی خردمندانه و برند شهری» در راستای برنامه‌های نخستین کنفرانس ملی حکمرانی خردمندانه، توسعه پایدار شهری با انتقاد از نگاه حاکمیتی به شورای شهر بیان کرد: ما حلقه وصل بین حاکمیت و مردم هستیم، حاکمیت همواره فکر می‌کند که شورا می‌خواهد جای آن را بگیرد.
عضو شورای شهر رفسنجان اظهار کرد: شورا بایستی صدای مردم را بشنود و دغدغه‌ها و مشکلات مردم را حل و فصل کند و قطعا این کمک‌کننده حاکمیت خواهد بود.
میربابایی تاکید کرد: شهرداری، صنایع، شورا و حاکمیت در انتها به مردم ختم می‌شوند، برای اینکه مردم زندگی بهتری داشته باشند.
وی با بیان اینکه در اداره شهر به مشارکت شهروندان نیاز است، افزود: اما در این‌جا آموزش مطرح می‌شود و شهروندان باید مسئولیت‌هایشان را با آموزش متوجه شده و در بحث آموزش باید راهکارها ارائه شوند و اینکه رفتار شهروندان در پذیرش راهکارها و قوانین شهری بسیار مهم است.
میربابایی با اشاره به اینکه باید از تجربه و دانش افراد بازنشسته در مدیریت شهری بهره برد، بیان کرد: به طور نمونه زمانی که کارمندی در املاک بازنشسته می‌شود یک سری اطلاعات را با خود می‌برد و سال‌های بعد در مسائل تفکیک شهری با مشکل مواجه می‌شویم، ما باید از تجربه گذشتگان استفاده کرده تا با مشکلات و موانع بعدی در مدیریت شهری روبرو نشویم.
رفتار مردم در پذیرش قوانین شهری مشکل دارد
خاکساری استاد دانشگاه و پژوهشگر هم در این نشست با انتقاد از اینکه مشکل در اجرای قوانین شهری از طرف شهروندان، فرهنگ نیست، گفت: مهمترین مشکل در کشور، اعمال قانون است، فرهنگ مردم مشکل ندارد، رفتار اشکال دارد که قطعا رفتارها قابل اصلاح هستند.
وی افزود: یک شهروند می‌داند که باید سر زمان مقرر زباله‌ها را بیرون بگذارد و یا آموزش دیده که عبور از چراغ قرمز غلط است اما این کار اشتباه را انجام می‌دهد و این به رفتار شهروندان برمی‌گردد.
سرمایه‌های اجتماعی می‌تواند بر حکمرانی شهری اثربخش باشد
وحید فرزام هم در این نشست با ارائه مقاله «طراحی الگوی حکمرانی شهری مبتنی بر آموزش، فرهنگ شهروندی و سرمایه اجتماعی با رویکرد توسعه پایدار» به بعضی از بحران‌ها در شهر رفسنجان اشاره کرد و گفت: چند سال پیش شهر رفسنجان با سیل روبرو شد آیا با تجربه‌ای که از این سیل داشتیم، اکنون آمادگی لازم را در برابر سیل داریم؟
وی با بیان اینکه خرد جمعی در محله‌های شهری وجود ندارد، افزود: سرمایه‌های اجتماعی با مشارکت‌های مردمی می‌تواند بر حکمرانی شهری اثربخش باشد و مشارکت یعنی پذیرش مسئولیت، رعایت قوانین، همکاری و احساس مسئولیت.
این استاد دانشگاه با اشاره به ارائه طرح‌های دانشگاهی در حل مشکلات شهری تأکید کرد: هدف دانشگاه در ایران این است که دانشجو پذیرش کند و بعد پروژه تعریف کنند اما در خارج از قبل پروژه‌ای تعریف شده است و بر اساس آن دانشجو پذیرش می‌شود.
فرزام بیان کرد: حکمرانی شهری باید اعتماد اجتماعی ایجاد کند، مثلا کمبود برق داریم اما عده‌ای در خانه‌ها ماینر استفاده می‌کنند و برای آنها مهم نیست که خانواده‌ها برق ندارند.
وی با پرسش این سؤال چرا در شهرهای کویری صنایع آب‌بر احداث می‌شوند؟ گفت: یا برای توسعه کشاورزی چاه‌های عمیق حفر می‌شود که آب این چاه‌ها شور است و باید از دستگاه‌های شیرین‌سازی آب برای کاهش شوری آب استفاده کرد؟
در این پنل علمی، مقالاتی از قبیل بهینه‌سازی پویای مسیر ناوگان حمل‌ونقل عمومی شهری، طراحی الگوی حکمرانی شهری، حکمرانی خردمندانه شهری در پرتو نظام شورایی، طراحی الگوی بهینه تأمین مالی ایدار در مدیریت پسماند شهری و….ارائه شد و کارشناسان نظرات و پیشنهادات خود را مطرح کردند.
نظر خود را بنویسید