فردای کرمان – رضا ریاحیان: در روند تکاملی انسان تهیه و پخت نان نقش مهمی داشته است اولین غلاتی که توسط انسان اهلی شد جو و گندم بود و همچنین اولین ابزاری که انسان ساخت و از آن جهت خرد و آسیاب کردن دانه‌های غلات از جمله جو و گندم استفاده کرد سنگ صاب بوده است که در اکثر مناطق باستانی جهان و ایران شناسایی شده است. چهارمین جشواره ملی نان در جهت توسعه گردشگری در حال برگزاری می‌باشد. در یاداشتی مختصر به تنوع نان استان کرمان پرداخته می‌شود تا به فهمی روشن در این زمینه دست یابیم.
استان کرمان با پیشینه تاریخی فرهنگی در همه ادوار مختلف از دوران پارینه سنگی تا عصر حاضر و همچنین تنوع اقلیمی و گروه‌های اجتماعی در تهیه و پخت نان دارای گوناگونی فراوانی است.که نمود آن در گروه‌های عشایری کرمان نمایان است. بر پایه شرایط اقلیمی و سنت‌های هر منطقه از استان تکنیک خاصی در تهیه و پخت نان وجود دارد. از شاخص‌ترین نوع نانی که در کرمان تهیه و پخت می‌شود همچنین تعدادی از آنها در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌اند که می‌توان به تیری عشایری، کپوی (کپوی خرمایی)، تافتون، چرب شیرین، کرنو (کرنون)، روغن جوشی (سیرو) و نان کلوچه اشاره کرد. علاوه بر اینها نوع دیگری از تکنیک پخت نان در کرمان وجود دارد که با توجه به شرایط مکانی و رفتار اجتماعی آنها نوعی خاصی از نان را ارائه می‌دهند.
در این میان بعضی از تکنیک‌های تهیه و پخت نان در ایران و از جمله کرمان ریشه در تاریخ و سنت‌های گذشته دارند. که از مشخص‌ترین آنها می‌توان به پخت نان بروی سنگ، تابه و درمیان ذغال اشاره کرد. در سال‌های گذشته حدود اوایل دهه نود گروهی از باستان‌شناسان برجسته کشور طی یک سفر علمی به روستای جهانی میمند آمده‌اند و در آنجا از تکنیک نان کرنو( کرنون) آشنا شدن و اعتقاد داشتن که با توجه یافته باستان‌شناسی در دشت قزوین که شواهدی از کوره و لوازم پخت نان ارائه می‌داد شباهت زیادی با تکنیک پخت نان کرنو دارد و تکنیک پخت این نان را به دوران نوسنگی (آغاز روستانشینی) زمان اهلی کردن دانه‌های غلات از قبیل جو و گندم و همچنین حیوانات برمی‌گردد. تکنیک پخت نان به شیوه ابتدایی در اکثر نقاط ایران وجود دارد که با مطالعه بروی آنها می‌توان نتایج مهمی در خصوص پیشینه نان در ایران دست یابیم.
در پایان با توجه با توضیحات اشاره شده می‌توان گفت تکنیک تهیه و پخت نان در ایران علاوه بر تنوع، ریشه در تاریخ و فرهنگ این سرزمین دارد که می‌تواند به عنوان یک میراث ناملموس تحت عنوان نان ایرانی جهت ثبت در فهرست آثار جهانی پیشنهاد شود.
شهرداری کرمان به عنوان مجری برگزاری جشواره ملی نان طی چهار دوره می‌تواند با انجام مطالعات پژوهشی در این زمینه و همچنین هم‌افزایی با دستگاه‌های مرتبط از جمله میراث فرهنگی نقش مهمی در این زمینه ایفا کند. پیشنهاد می‌شود دبیر خانه دائمی جشواره نان ایران به منظور تهیه پرونده ثبت جهانی نان ایرانی در کرمان تشکیل گردد.
نظر خود را بنویسید