طی روزهای پنجم و ششم دی‌ماه انجام می‌شود

آموزش شناخت و ثبت اسناد تاریخی در کرمان

گروه جامعه ـ مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی منطقه جنوب‌شرق کشور از برگزاری کارگاه آموزشی کمیته حافظه جهانی برای نخستین بار در استان کرمان خبر داد و گفت: «هدف این کارگاه آموزش به افراد در مورد شناخت اسناد و روش‌های ثبت اسناد ارزشمند در حافظه ملی، منطقه‌ای و جهانی است».
به گزارش فردای‌کرمان به نقل از فارس کرمان، معصومه رفیعی‌پور، روز چهارشنبه، در نشست تبیین اهداف و اطلاع‌رسانی برگزاری کارگاه آموزشی کمیته حافظه جهانی در کرمان اظهار کرد: «سازمان علمی و فرهنگی ملل متحد «یونسکو» در سال ۱۹۹۲ برنامه حافظه جهانی را با هدف حفاظت و دسترسی به میراث مستند بشری و افزایش آگاهی عمومی دولت‌ها و مردم نسبت به ارزش و اهمیت نگهداری آنها بنیان گذاشت. این برنامه با آگاهی از خطرات متعددی که پیوسته آثار ماندگار را تهدید می‌کرد بر این باور بود، میراث مستند جهان متعلق به تمام بشریت است که باید برای همیشه به طور کامل حفاظت و نگهداری شود و در دسترس همگان قرار گیرد».
رفیعی‌پور افزود: «میراث مستند نماد هویت فرهنگی ملل مختلف جهان و بیانگر سهم هر یک از آنها در شکل‌گیری دوره‌های مختلف تمدن بشری شامل میراث مکتوب، غیرمکتوب و همه انواع شکلی محمل‌های اطلاعاتی اعم از نسخه خطی، سند، نقشه، عکس، فیلم و سایر اسناد است که به صورت منفرد یا مجموعه وجود دارد».
وی اضافه کرد: «در برنامه‌ی حافظه‌ی جهانی، آثاری که دارای اصالت و اهمیت ملی، منطقه‌ای و جهانی بوده و از یک یا چند معیار ارزشمند زمان، مکان، افراد یا مردم، موضوع و مذموم، شکل و ثبت و اهمیت اجتماعی با معنوی برخوردار است که در سه فهرست ملی، منطقه‌ای و جهانی به ثبت می‌رسد و اسنادی که برای معرفی به این برنامه ارسال می‌شود هر دو سال یکبار ممکن بوده و حداکثر پذیرش دو اثر از هر کشور است».
رفیعی‌پور افزود: «برنامه حافظه جهانی از سال ۱۹۹۷ آغاز به کار کرده است و تاکنون ۳۰۱ اثر را از ۱۰۲ کشور جهان، چهار سازمان بین‌المللی و یک بنیاد خصوصی در خود جای داده است».
وی گفت: «همچنین تاکنون ۱۵ میراث مستند ایرانی در فهرست بین‌المللی، پنج اثر در فهرست منطقه‌ای آسیا و اقیانوسیه و ۵۸ اثر در فهرست ملی حافظه‌ی جهانی ثبت شده است، ایران از نظر تعداد آثار ثبت شده در فهرست بین‌المللی در میان کشورهای جهان رتبه‌ی هشتم و در میان منطقه آسیا و اقیانوسیه رتبه‌ی سوم را دارد».
رفیعی‌پور بیان کرد: «کمیته ملی حافظه جهانی ایران مستقر در سازمان اسناد و کتابخانه ملی کشور و یکی از کمیسیون‌های کمیته ملی یونسکو و یک نهاد شورایی است که با همکاری روسای مراکز مهم میراث مستند در کشور مانند کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه تهران، آیت‌الله مرعشی نجفی و آستان قدس رضوی، صدا و سیما و وزارت امور خارجه و ریاست سازمان اسناد ملی در راستای پیشبرد اهداف برنامه فعالیت می‌کند».
مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی منطقه جنوب‌شرق کشور در بخش دیگری از سخنان خود گفت: «وقفنامه ربع رشیدی، مجموعه اسناد تشکیلات اداری دوره صفوی، کتاب المسالک و الممالک، پنج نسخه از پنج گنج نظامی، مجموعه‌ی برگزیده‌ی نقشه‌های تاریخی دوره قاجار، دو نسخه از ذخیره خوارزمشاهی، یک نسخه کلیات سعدی و همچنین جامع التواریخ از جمله آثار ایرانی هستند که در برنامه حافظه جهانی ثبت جهانی شده‌اند».
وی بیان کرد: «کارگاه آموزشی کمیته حافظه جهانی برای نخستین بار در استان کرمان روزهای پنجم و ششم دی ماه با هدف آموزش به افراد در مورد شناخت اسناد و روش‌های ثبت اسناد ارزشمند در حافظه ملی، منطقه‌ای و جهانی و حضور ۱۰۰ نفر برگزار می‌شود».
وی افزود: «مدعوین این کارگاه اعم از نمایندگان اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، تعدادی از کتابداران و مسؤولان کتابخانه‌های عمومی، مجموعه داران اسناد اعم از مکتوب و غیر مکتوب و افراد علاقمند به سند و مطلع از اسناد در دست مردم هستند».
رفیعی‌پور خاطرنشان کرد: «اگر حتی یک برگ سند یا کتاب بتوانیم، ثبت کنیم برای کرمان بسیار ارزشمند است، زیرا بسیاری از اسناد ما اکنون در اختیار مردم قرار دارد که حتی مطلع نیستند، محلی برای نگهداری اسناد طبق استاندارد جهانی وجود دارد که باید در این زمینه اطلاع‌رسانی شود».
وی افزود: «مردم می‌توانند، اسناد را به صورت دیجیتالی در اختیار ما قرار دهند، اهدا کنند و یا به فروش برسانند و در صورتی که تمایل به در اختیار قرار دادن اصل سند نداشته باشند، نسخه دیجیتالی آن اثر با هزینه مرکز ملی اسناد تهیه و در سیستم جهانی رسا به نام صاحب اثر ثبت می‌شود و این‌گونه ما خوراک پژوهشگران را در مرکز اسناد و کتابخانه ملی تامین می‌کنیم».

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر در مخزن آرشیو بیش از سه میلیون سند فهرست‌نویسی کردیم و ۹ میلیون برگ سند در پیش آرشیو داریم که در حال آماده‌سازی هستند، گفت: «تمام دستگاه‌های اجرایی دولتی و وابسته به دولت طبق قانون موظف هستند، اسنادی را که در مرحله بایگانی راکد آنها قرار می‌گیرد با هماهنگی سازمان اسناد ملی ارزشیابی کنند و اسنادی که دارای ارزش هستند به این مرکز انتقال دهند تا در مخزن اسناد آرشیو شود».
رفیعی‌پور با بیان اینکه ما به دنبال این هستیم که بتوانیم، کارگروه زیرمجموعه کمیته حافظه جهانی را در استان کرمان تشکیل دهیم، اضافه کرد: «با توجه به اینکه ساختمان مرکز اسناد حدود ۸۰ سال قدمت دارد و به اداره کل میراث فرهنگی تعلق دارد در تلاش هستیم تا با انتقال بهره‌بردار ساختمان جدیدی برای نگهداری اسناد احداث کنیم».