فردای کرمان ـ گروه جامعه: شهرداری رفسنجان برای مرمت، حفظ، نگهداری و بهرهبرداری از خانه تاریخی باقری با مالک این بنا به تفاهم رسید. این خبر جان کلامی بود که مجید کهنوجی شهردار رفسنجان عصر دوشنبه ۱۳ بهمنماه در بازدید از این خانه تاریخی در جمع خبرنگاران مطرح کرد. در این بازدید، علاوه بر خبرنگاران، آقای باقری مالک این بنا و معاونان شهردار هم حضور داشتند.
شهردار رفسنجان با اشاره به اینکه مطلع بودم اهالی رسانه علاقهمند هستند این بنای تاریخی را ببینید، بر این اساس، برنامهریزی برای نشست خبری در بارهی این رویداد را به گونهای انجام دادیم تا خبرنگاران ضمن بازدید از این خانه، پرسشهای خود را هم مطرح بکنند.
به گزارش خبرنگار فردای کرمان، خانه باقری به گفتهی شهردار یک زیر زمین به مساحت ۱۰۰۰ متر دارد که روی آن هم ۱۰۰۰ متر ساخته شده است. یعنی جمعا مساحت این بنا دو هزار متر است، که اکنون به تملک شهرداری رفسنجان در آمده است.
کهنوجی با اشاره به اینکه این پروژه از سه طرف، حریم بنا آزاد شده است گفت: حدود ۲۵ متر از هر طرف عقبنشینی انجام شده و کوچهسازی صورت گرفته تا امکان انجام اقدامات میراثی و تاریخی فراهم شود.
وی گفت: آقای دکتر فتحیپور معاون شهردار که تجربیات مهمی در حوزه میراث فرهنگی دارد از همان ابتدا موضوع استحکامبخشی و بررسی نقشههای بنا را آغاز کردهاند.
شهردار رفسنجان افزود: هدف ما این است که مرمت بنا دقیقاً مطابق نقشههای قدیمی و وضعیت اولیه آن انجام شود تا در آینده مشکلی ایجاد نکند. در حال حاضر اولویت اصلی ما حفظ و مرمت بنا است و درباره کاربری نهایی پس از اتمام مرمت تصمیمگیری خواهد شد. وی تصریح کرد اما آنچه مسلم است این است که این بنا برای فعالیتهای فرهنگی، هنری و گردشگری مورد بهرهبرداری قرار خواهد داد.
کهنوجی با اشاره به توجه ویژهی شهرداری رفسنجان به حوزه میراث فرهنگی، خاطر نشان کرد: شهرداری با هزینه خود وارد عمل شده، اما نظارت فنی حتماً با میراث فرهنگی خواهد بود و این موضوع برای ما اهمیت ویژهای دارد. 
وی افزود: یکی از دلایل موفقیت پروژههای میراثی شهر رفسنجان، وجود اداره بازآفرینی شهری در ساختار شهرداری است که به صورت تخصصی در حوزه بافت تاریخی فعالیت میکند. همچنین حضور مدیرانی با سابقه و با ارتباطات قوی در سطح استان و کشور در این حوزه، نقش مهمی در پیشبرد این پروژهها دارند.
کهنوجی در ادامه با اشاره به پروژههای متعدد در حوزه بافت تاریخی و گردشگری شهر که در سالهای اخیر اجرا شده یا در حال اجرا است افزود: ساماندهی بازار تاریخی، بازسازی میدان انقلاب، مرمت دیوارهای تاریخی و بادگیرها، احیای خانههای تاریخی مانند خانه فرحبخش، اجرای پروژههای گردشگری، فرهنگی و بوستانهای شهری، ایجاد گذر غذا و فضاهای فرهنگی، تفریحی و طراحی و اجرای پروژههای بزرگ گردشگری در ورودی شهر، از جملهی همین موارد است.
وی اضافه کرد: همهی این اقدامات در قالب برنامه پنجساله شهرداری انجام شده که با رویکرد مشارکتی و بر اساس مطالعات دقیق تدوین شده است. کهنوجی گفت: در این برنامه حدود ۸۰ درصد اهداف پیشبینیشده تاکنون محقق شده و همین موضوع باعث شده توجه به بافت تاریخی شهر، جایگاه مناسبی در مدیریت شهری پیدا کند.
حفظ خانه تاریخی برای نسلهای آینده رفسنجان
در این نشست، آقای باقری مالک خانه تاریخی باقری در رفسنجان، گفت: این خانه در گذشته خارج از محدوده شهری رفسنجان قرار داشته است در آن زمان حضور آلمانیها در منطقه پررنگ بوده و طراحی این بنا توسط یک معمار آلمانی انجام شده است. وی افزود: ابتدا قرار بوده ساختمان دو طبقه ساخته شود اما به دلیل شیوه ساخت بنا در آن دوره که استادکاران از دو سمت شروع به کار میکردند و در میانه به هم میرسیدند، در نهایت بنا به صورت یکطبقه ( و یک زیر زمین) اجرا میشود.
باقری اظهار کرد: مصالح بهکاررفته در ساختمان از جمله خشتها در همین محل تهیه و ساخته شدهاند.
وی تصریح کرد: عملیات ساخت بنا در سال ۱۳۲۷ به پایان رسیده، اما این خانه تا سال ۱۳۳۳ به عنوان محل سکونت مورد استفاده قرار نمیگرفت. دلیل آن هم این بوده که پدربزرگ من حاضر نمیشد خانه خشتی قدیمی خود در رباط را ترک کند؛ خانهای که هنوز هم پابرجاست و اکنون محل ضبط پسته است.
وی به نقل از پدر خود افزود: آن زمان ۲۰۰ هزار تومان هزینه کردم اما کار تمام نشد، در نتیجه ناچار شدم برای اتمام بنا مقداری هم از پدرم قرض کنم. برای نقاشی داخلی ساختمان در سال ۱۳۳۵ از اصفهان نقاش آوردیم و نقشهای موجود را آنها کشیدهاند.
باقری گفت: ثبت این بنا در فهرست آثار میراث فرهنگی توسط آقای فتحیپور انجام شد؛ هرچند ایشان معتقدند سهمی در این کار نداشتهاند، اما به هر حال این اقدام انجام شده و جای قدردانی دارد، چرا که در بسیاری از کشورهای دنیا ثبت یک بنا در فهرست میراث فرهنگی مایه افتخار است.
وی افزود: در سال ۱۳۷۶ کارشناسان برای نقشهبرداری از این خانه مراجعه کردند و این نقشهها هنوز موجود است و میتوان از آنها برای بازگرداندن بنا به وضعیت اولیه استفاده کرد.
باقری با اشاره به اینکه حفظ این بنای تاریخی را همواره مد نظر داشته است، گفت: یک وقتی پیشنهاد شد که سطح بنا پایینتر از خیابان قرار گیرد تا آب باران به زیرزمین هدایت شود، اما من به جای این کار با آوردن کارگر و قرار دادن کیسههای شن از ورود آب به داخل بنا جلوگیری کردم تا ساختمان حفظ شود.
وی با بیان اینکه « رفسنجان از نظر بناهای تاریخی چندان غنی نیست و از بین رفتن چنین بنایی، صرفنظر از اینکه در چه دورهای ساخته شده، واقعاً حیف است»، افزود: به همین دلیل با فرزندانم که خارج از کشور زندگی میکنند مشورت کردم و تصمیم گرفتیم این بنا را حفظ کنیم تا برای نسلهای آینده باقی بماند.
باقری این را هم اضافه کرد که در مجموع نگاه امروز مدیریت شهری این است که اگر در حفظ میراث گذشته کوتاهی کنیم این سرمایهها برای همیشه از بین خواهند رفت. خوشبختانه این دغدغه امروز در بسیاری از شهرها نهادینه شده و رفسنجان نیز در همین مسیر حرکت میکند.
پیگیری مرمت را بر عهده دکتر فتحی گذاشتهایم
در ادامهی این نشست شهردار رفسنجان خطاب به باقری مالک بنا گفت ما کار مرمت را از هماکنون با حضور شما و خبرنگاران آغاز میکنیم و طبیعتا ادامهی کار را از طریق ارتباط با مهندسین و اهل فن دنبال میکنیم، و تا قبل پایان سال مرمت ایوانهایی را که در بخش خارجی بنا هستند و تخریب شدهاند در دستور کار قرار خواهیم داد. همچنین تلاش میکنیم طبق همان نقشهی قبلی این کار را انجام بدهیم.
کهنوجی در مورد مرمت این بنا توضیح تکمیلی هم داد. وی گفت: در شهرداری رفسنجان یک کار بسیار خوب انجام شده، (در زمان من هم نبوده است)؛ و آن راهاندازی اداره بازآفرینی شهری است که مسائل ابنیه و بافت تاریخی شهر را مدیریت میکند. و دکتر فتحی هم مدیر این اداره هستند. وی افزود: دو شهرداری رفسنجان و شیراز این واحد مدیریتی را در کشور دارند. مشکلی که میراث دارد این است که برنامههایش از نظر مالی تامین نمیشوند. برای همین است که پای شهرداری به میان آمده و قرار است این کار با هزینهی شهرداری انجام شود.
کهنوجی تصریح کرد: البته میراث فرهنگی از نظر فنی ناظر این فعالیت و مرمت است و پیگیری این کار را ما بر عهدهی اداره بازآفرینی گذاشتهایم که هم به موضوعات میراثی اشرف دارند و هم با میراث فرهنگی استان و کشور ارتباط بسیار خوبی دارند. در واقع از نظر فنی ما این کار را با کمک میراث فرهنگی انجام میدهیم و جلو میبریم.
کهنوجی در مورد کاربری این بنا در آینده گفت: هنوز تصمیم قطعی نگرفتهایم و در مشورتهایی که پیشتر با کمیسیون فرهنگ داشتهام هنوز به یک جمعبندی نرسیدهام، ولی همراه با عملیات مرمت بنا این موضوع را در شورای شهر هم مطرح میکنیم و قطعا تا آن زمان برای بهره برداری از بنا به یک ایدهی قابل قبول میرسیم. وی در عینحال تصریح کرد به طور مثال من اینجا را مناسب دفتر شهردار میدانم، اما فعلا هیچ تصمیمی گرفته نشده است.
* عکسها: محمد لطیف کار *
نظر خود را بنویسید