فردای کرمان ـ گروه اقتصاد: «صحبت از شیرین کردن و انتقال آب از خلیج فارس برای استان کرمان میشود؛ خانمها و آقایان! هزینهی شیرین کردن آب دریا و انتقال آن از خلیج فارس یا دریای عمان به کرمان، به ازای هر متر مکعب آب ۶۰۰ هزار تومان است. محاسبه مربوط به یکی دو سال پیش است. در حالیکه حداکثر پولی که ما الان بابت آب میپردازیم هر متر مکعب بین ۱۰ تا ۵۰ هزار تومان است. وقتی آب را از آنجا میآوریم توهم وفور را هم دامن میزند. این توهم یادگار دورهی پهلوی است که به یمن دلارهای نفتی فکر کردند که صاحب همهچیز هستیم و تا ابد هم صاحب همه چیز خواهیم بود!»
مهدی ایرانی کرمانی پژوهشگر حوزه جامعه و فرهنگ در ادامه تصریح کرد: «امروز آب نداریم و تامین آن هم اسان نیست!» وی افزود: «مکانیابی صنعتی اشتباه در ایران موجب شده صنایع آببر را در جایی بزنیم که اصلا آب نداشتیم یا بسیار کم داشتیم!»
به گزارش خبرنگار فردای کرمان، وی یکشنبه ۱۷ خردادماه در مراسم رونمایی کتاب «کرماننامک» در محل کتابفروشی سرو با اشاره به اینکه مشکلات جامعه باید بدون پرده پوشی بیان شود، گفت: «مولانا میفرماید؛ خوب دیدن شرط انسان بودن است / عیب را در این و آن پیدا مکن؛ اما اگر در پیدا کردن عیبها نکوشیم و در رفع آنها قدم بر نداریم که کلاهمان پس معرکه است. به قول مرحوم باستانی پاریزی باید خود مشتمالی بکنیم، و من برخی از عیبهای جامعه که امروز گریبانگیرمان است را چکیدهوار بر میشمارم.»
ایرانی کرمانی با اشاره به برخی مشکلات نظیر «سقوط ارزش پول ملی، تورم،گسترش فقر و در محاق رفتن منافع ملی»، بیان کرد: «یکی دیگر از مشکلات رشد انفجارگونه جمعیت در صد سال گذشته است؛ از صد سال پیش تا امروز جمعیت ایران هشت تا نه برابر شده، در صورتیکه میانگین رشد جمعیت جهانی در همین مدت سه و نیم تا چهار برابر است.» وی ادامه داد: کمبود برق در کشوری که بزرگترین منابع نفت و گاز جهان را در اختیار دارد یکی دیگر از مشکلات ما است؛ حال آنکه اقلیم ایران برای تولید انرژی خورشیدی مناسبترین است» وی افزود: مصرفزدگی در جامعهی ما زیاد است، که به یمن یا نفرین نفت حاصل شده، و بلکه رهآورد غرب است». ایرانیکرمانی از گسستهای اجتماعی و فساد نهادینه شده، نقش کمرنگ مردم در تصمیمات حاکمیتی و جایگاه ناشایستهی زنان نیز به عنوان دیگر واقعیتهای تلخ جامعهی امروز نام برد.
عضو تحریریه کتاب کرمان نامک و نویسنده مقالهی پژوهشی «کشکول آب»، ادامه داد: جامعهای که همهی این عیبها را دارد، اما یک چیز دیگر هم دارد: «بودجه دفاعی ایالات متحده امریکا حدود هزار میلیارد دلار است. بودجه اسراییل ۵۰ میلیارد و بودجه دفاعی کشور ما حدود ۱۰ میلیارد دلار است، اما میبینیم جامعه و ملت ما این دو ابرقدرت جهانی و منطقهای را شکست میدهد»
این پژوهشگر حوزه جامعه و فرهنگ، با بیان اینکه بدون آب زندگی ممکن نیست؛ افزود: میدانید که ۵/۹۶ درصد آبهای جهان شورند و قابل مصرف نیستند. بیش از نیمی از ۵/۳ درصد باقیمانده هم در یخچالها و کوههای یخ مناطق قطبی محبوس است. در واقع ۵/۱درصد آبهای جهان شیریناند و در اختیار هشت، نه میلیارد مردم جهان قرار دارند.»
وی با اشاره به اینکه میانگین بارندگی در جهان ۷۵۰ میلیمتر است و در ایران ۲۵۰ میلیمتر بوده که اخیرا کمتر هم شده است، بیان کرد: «ما در همیشهی تاریخ کم آب بودهایم. در کتیبهی داریوش آمده: ای اهورمزدا ما را از خشکسالی محافظت بفرما. همچنین آب آنقدر مهم بوده که آناهیتا یکی ایزدان ما، ایزد آب بوده است، یا در دوره ساسانی ما نمایش چم جم و نیایش بارانخواهی داشتهایم.»
ایرانی کرمانی با بیان اینکه «ما ایرانیها نبوغ آمیزترین دخالت در طبیعت را داشتهایم و آن ابداع قنات بوده است.» افزود: «کندن قنات مداخلهی انسان در طبیعت بوده، اما این مداخله همزیست با طبیعت بوده و آن را تخریب نمیکرده است. انسان از طریق قنات، از دل دشتهای تفتیدهی گناباد، بم، یزد و جاهای دیگر، با نیروی گرانش آب را بیرون میکشیده و باعث استمرار حیات میشده است.»
وی خاطرنشان کرد: «انسان ایرانی همگام با قنات و زندگی اقتصادی که برای جامعه فراهم کرده یک تمدن هم با ویژگی رفتاری و اخلاقی خاصی پدید آورده است؛ تمدنی که در میان ما توسعه پیدا کرد، و ما انسانهایی صرفهجو، صلحجو، و قانع شدیم، و اگر پژوهشگری نظیر هراری میگوید تمدن ایران شکست ناپذیر است، ریشه در چنین چیزهایی در تاریخ ایران ما دارد.»
وی ادامه داد: «ما ۲۷۰ سال است که به هیچ کشور همسایهای تجاوز نکردیم؛ این از خصوصیات مردم ایران است.»
این پژوهشگر جامعه و فرهنگ گفت: «کرمان سالی ۲۳ میلیارد متر مکعب آب از نزولات آسمانی بهره میبرد؛ ۱۸ میلیارد متر مکعب از آن تبخیر میشود و ما بیش از سه دهه هست که سالی ۶ میلیارد آب از زمین برمیداریم. یعنی سالی یک میلیارد اضافه برداشت داریم. اولین چاه عمیق در کرمان حدود دههی سی زده شد و بعد از ۷۰ سال تعداد چاههای عمیق در ایران (مجاز و غیرمجاز) به ۶۰۰ هزار چاه رسیده است»
وی تاکید کرد: «ما زیادهروی کردیم؛ خصوصیات تاریخی خودمان را فراموش کردیم. کرمانیها همزمان با انقلاب حدود ۱۲۰ هزار هکتار باغ داشتند، اما حالا این عدد به ۳۲۰ هزار رسیده است! چاه عمیق وقتی بدون آب میشود، کفشکنی میکنیم، در نتیجه آنقدر پایین رفتهایم که کیفیت آب را از بین بردیم و آبها همه شور و تلخ شدهاند!»
ایرانیکرمانی تصریح کرد: کماند چاههایی که شیرین دارند، و شهر کرمان از این نظر استثنایی است؛ شما در اغلب شهرهای حاشیه کویر وقتی چاه میزنید نمیتوانید آب شیرین داشته باشید. اینها را از این جهت میگویم که آب اینچاههای عمیق برای آب شرب کرمان مفید بوده و الا این چاههای عمیق اطراف کرمان ۷۰ رشته قنات را در کرمان خشکاندهاند!
وی خاطرنشان کرد: ما در مورد آب بد کردیم! آلمانها هر سال ۸۰۰ میلیمتر بارندگی دارند و مصرف روزانهی یک آلمانی ۱۲۵ لیتر است. اما ما در کرمان حدود ۱۲۵ میلیمتر بارندگی داریم ولی مصرف روزانهی یک شهروند کرمانی ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیمتر است! این یک مصیبت است؛ چون الان غیر از کمبود آب کشاورزی، ما در بسیاری از شهرها با کمبود آب شرب هم مواجهایم.
در مورد رشد جمعیت هم بگویم در سال ۱۳۲۰ میزان سرانهی آب هر شهروند ایرانی ۱۰ هزار متر مکعب بوده، اما الان به ۱۳۰۰ متر مکعب رسیده است.
ایرانی کرمانی گفت: «صحبت از شیرین کردن و انتقال آب از خلیج فارس برای استان کرمان میشود؛ خانمها و آقایان! هزینهی شیرین کردن آب دریا و انتقال آن از خلیج فارس یا دریای عمان به کرمان، به ازای هر متر مکعب آب ۶۰۰ هزار تومان است. محاسبه مربوط به یکی دو سال پیش است. در حالیکه حداکثر پولی که ما الان بابت آب میپردازیم هر متر مکعب بین ۱۰ تا ۵۰ هزار تومان است. وقتی آب را از آنجا میآوریم توهم وفور را هم دامن میزند. این توهم یادگار دورهی پهلوی است که به یمن دلارهای نفتی فکر کردند که صاحب همهچیز هستیم و تا ابد هم صاحب همه چیز خواهیم بود!» وی با تاکید اضافه کرد: «امروز آب نداریم! و تامین آب آسان نیست.»
ایرانیکرمانی در بخش پایانی صحبتهایش با اشاره به اینکه «به اندازهی کافی عیبجویی کردم؛ و هنر در این است که ارائهی طریق بکنیم.» گفت: «برای مسایل امروز باید راه برونرفت پیدا بکنیم؛ من میدانم که نمیدانم. بنابراین پیشنهاداتی که میدهم فقط جمع کردن نظریههای کارشناسان خبره در این زمینه است.»
وی گفت: «اولین قدم، ارجحیت دادن به منافع ملی بر هر ملاحظهی دیگری و مشارکت ملی و مردمی در اداره امور و قانونمند کردن امور حاکمیتی و مدنی است.»
وی افزود:« مردم نباید از تصمیمگیریها حذف بشوند؛ اگر بخواهم در مورد تک تک راههای ارائه شده چه در زمینهی آب کشاورزی و چه آب شهری بپردازم، مثنوی هفتاد من میشود.»
نظر خود را بنویسید