فردایکرمان – گروه جامعه: شهر کرمان بهدنبال تصمیمات نابهجا و خطاهای مکرر دهههای گذشته، صاحب معابری و ساختاری شده که نه خودرو و نه عابرپیاده هیچیک از تردد ایمن و آسان و کمهزینه در آن بهره چندانی ندارند. در این شهر، از دست رفتن جانها در تصادفات، تراکم شدید ترافیک بهویژه در ساعات اوج و کمبود جدی جای پارک، گرهای بر مشکلات شهروندان افزوده است. برای مدیریت این وضعیت، توسعۀ حملونقل عمومی راهکاری است که در چند سال اخیر بهکرات بر بهکارگیری آن تاکید شده است. علیرضا حکاکزاده، کارشناس ارشد ترافیک و حملونقل و دبیر پیشین شورای ترافیک استان کرمان در یک نشست تخصصی «رویکرد نوین در مدیریت یکپارچه حملونقل شهری چندوجهی» را تشریح کرد که میتواند با جایگزین شدن با رویکرد خودرومحوری کنونی، تراکم ترافیک را کاهش دهد، جابهجایی آسان و ایمن و کمهزینه را برای شهروندان به ارمغان بیاورد و موجب افزایش کارآیی شبکه حملونقل شهری شود.
به گزارش خبرنگار فردایکرمان، در نشست تخصصی با موضوع «حملونقل شهری، مدیریت ترافیک و توسعه حملونقل عمومی» که چهارشنبه هفتم مردادماه با همکاری انجمن صنفی کارفرمایی مهندسان شهرساز و متخصصان امور شهری استان کرمان و با حضور محمدجواد فدائی استاندار اسبق کرمان، علیرضا حکاکزاده دبیر پیشین شورای ترافیک استان، سیدصابر ناصرعلوی استاد دانشگاه شهید باهنر کرمان و صالحه کامیاب استاد دانشگاه صنعتی سیرجان برگزار شد، حکاکزاده این رویکرد نوین را توضیح داد.
وی گفت: حملونقل در کلیت خود در واقع یک فعالیت اقتصادی و اجتماعی است که در جریان آن انسانها و کالاها با اهداف و مقاصد مختلف جابهجا میشوند بنابراین همه اقدامات فنی و مهندسی اعم از احداث خیابان، میدان، پل، زیرگذر، تولید خودرو و وضع قوانین و مقررات همه ابزاری برای رسیدن به اهداف اقتصادی و اجتماعی حملونقل هستند.
وی افزود: عدم توجه به جنبههای اجتماعی و اقتصادی و زیستمحیطی حملونقل و تمرکز بیش از حد بر جنبههای فیزیکی و فنی مسئله باعث نابسامانیهایی است که اکنون در بسیاری از شهرها شاهد آن هستیم.
حکاکزاده ادامه داد: اگر از نمای بالا به سطح شهر کرمان نگاهی بیاندازید انبوهی از وسایل نقلیه را میبینید که همه پهنههای خیابانها، میادین و پارکینگها و حتی کوچهها و پیادهروها را انباشتهاند و جریان ترافیک سواره و پیاده، افتان و خیزان و با کندی و وقفههای طولانی پشت چراغهای قرمز مجبور است راهی را از بین این انبوه خودروهای پارکشده پیدا کند. این وضعیت بسیار ملالآور و خستهکننده است و مولود نگاه خودرومحور به ترافیک و توسعه شهری است؛ نگاهی از پشت فرمان اتومبیل.
این کارشناس ارشد ترافیک و حملونقل درباره تبعات این رویکرد توضیح داد: افزایش مستمر تلفات انسانی در حوادث رانندگی، افزایش آلودگیهای زیستمحیطی، مصرف بالای سوخت و اتلاف وقت و عمر شهروندان در راهبندانها، کاهش نظم اجتماعی و تخریب چهره بصری شهر و دهها پیامد دیگر که هر روز شاهد آن هستیم به واسطه رویکرد خودرومحوری است که دنبال کردهایم.
وی افزود: در رویکردهای خودرومحوری، از منزل سوار بر خودروی شخصی میشویم، ترافیک سنگین را طی میکنیم و در راهبندان میمانیم و بعد از رسیدن به مقصد، سرگردان به دنبال جای پارک میگردیم؛ اگر پیدا نکردیم، باید دقایق زیادی را در کنار صفی از خودروهای پارک شده کنار خیابان منتظر بمانیم تا جای پارک خالی شود. این سفر پردغدغه و کند و پرهزینه و خستهکننده است.
حکاکزاده گفت: در مدل حملونقل چندوجهی یا چند شیوهای اما شهروندان از مبدا اولیه سفر تا ایستگاه بیآرتی را پیاده یا با دوچرخه و تاکسی و اسکوتر طی میکنند، سپس مسیر اصلی را که از یک منطقه به منظه دیگر شهری است با سرعت و ایمنی قابلقبولی میپیمایند و در بخش پایانی مسیر مجدد با دوچرخه اشتراکی یا تاکسی یا پیاده بقیه مسیر را تا مقصد نهایی طی میکنند؛ این خلااصهای از حملونقل چندوجهی است. منتها همه این مراحل با یک اپلیکیشن روی تلفن همراه مدیریت میشود.
ویژگیهای سیستم چندوجهی
وی با بیان اینکه این رویکردی نوین است که برپایه ترکیبی هوشمندانه براساس یک مدل چندوسیلهای و چندشیوهای در جابهجایی بنا شده و ویژگیهای ساختاری خود را دارد، اظهار کرد: یکی از ویژگیهای این سیستم، اتصالپذیری ایستگاههاست به این معنا که ایستگاه بیآرتی باید در کنار ایستگاه دوچرخه و تاکسی و اتوبوس معمولی قرار داشته باشد تا وقت زیادی از مسافری که میخواهد جابهجا شود به هدر نرود.
این کارشناس ارشد ترافیک افزود: ویژگی دوم یکپارچگی زمانی است یعنی زمان پیاده شدن مسافر از وسیله حملونقل قبلی زمانی است که وسیله بعدی آماده حرکت باشد.
حکاکزاده ادامه داد: ویژگی سوم تداوم سفر و مسیر است و مسافر نباید احساس کلافگی و گسستگی کند بلکه باید احساس پیوستگی مداوم داشته باشد و وقتی سفر را شروع میکند خسته نشود و فکر نکند با چند وسیله متفاوت حرکت میکند و همه اینها از طریق اپلیکشین برنامهریزی میشود.
وی با بیان اینکه ویژگی بعدی این سیستم یکپارچگی در پرداخت است، اظهار کرد: در این سیستم که زنجیرهای از خودروها و وسایل و امکانات متفاوت حملونقل وجود دارد، مسافر فقط در یک مرحله پرداخت انجام میدهد، این پرداخت میتواند در طول مسیر یا اشتراکی یک ماهه باشد.
دبیر پیشین شورای ترافیک استان کرمان گفت: پنجمین ویژگی این سیستم حملونقلی، دادههای لحظهای است و اطلاعات زمانی توقفها و حرکتهایی که باید روی نمایشگرهای ایستگاهی و گوشی تلفن همراه ارائه شود و در صورت تاخیر در یک بخش از این سیستم، گزینههای جایگزین بلافاصله به مسافر ارائه شود.
حکاکزاده افزود: این رویکرد انعطافپذیر و کاربرپسند با هدف جایگزینی استفاده انحصاری از خودروهای شخصی طراحی شده است و سیستمی متناسب با نیاز کاربر است که با کمترین زمان سفر، کمترین هزینه سفر و کمترین آلودگی همراه است.
فهرست بلند مزایا
بنا به گفته وی، کاهش استرس برنامهریزی، صرفهجویی در زمان و هزینه و عدم نیاز به خودروی شخصی از جمله مزیتهای این سیستم برای کاربران است. کاهش ترافیک و آلودگی، مدیریت بهینه پارکینگ و افزایش کارآیی شبکه حملونقل و همچنین افزایش تعداد مسافران و کاهش هزینههای عملیاتی به دلیل ارتقای بهرهوری از شبکه از دیگر مزایای آن است.
این کارشناس ارشد ترافیک ادامه داد: چالشهایی هم برای راهاندازی چنین سیستمی وجود دارد از جمله اشتراک دادهها بین سازمانهای مختلف، قوانین و مقرراتی که باید با این شیوه حملونقل متناسبسازی شود و یکپارچگی زیرساختها از لحاظ فیزیکی و ناوگان که ضروری است. آخرین و مهمترین پاردایم گذار از رویکرد پرهزینه خودرومحور به رویکرد نوین دسترسیمحور است و غلبه بر مقاومتهای مدیریتی و اجتماعی.
حکاکزاده تاکید کرد: برای پیادهسازی این سیستم، باید تغییر رویکرد در حکمرانی حملونقل شهری در کرمان ایجاد کنیم و بدون این تغییر ابدا امکان اجرای این سیستم نیست.
وی هشدار داد: با تصمیمگیری سلسلهمراتبی و عدم توجه به نظر مردم و متخصصان امکان پیادهسازی آن نیست و ما باید به سمت تغییر نگرش در حکمرانی شهر برویم.
گفتنی است در این نشست تخصصی صفارزاده مشاور طرح جامع ترافیک از طریق ارتباط تصویری نیز در ارائه خود تاکید کرد که رویکرد در شهرها باید از جابهجایی خودرو به جابهجایی انسان و پیادهمحوری تغییر کند.
نظر خود را بنویسید