فردای کرمان ـ گروه اقتصاد: راهروهای خلوت، لابیهای ساکت و اتاقهایی که چراغشان هفتههای زیادی است که روشن نشده؛ این، روزگار سخت صنعت هتلداری استان کرمان است که در پی تنشهای مکرر در سالهای اخیر و بهخصوص جنگ تحمیلی سوم، با کاهش شدید مسافر مواجه شدهاند. بنا به گفتهی رئیس جامعه حرفهای هتلداران استان کرمان، از دیماه پارسال تا نیمه فروردینماه امسال ضریب اشغال هتلها چنان افت کرده که حتی تکرقمی شده و به ۶ تا ۱۲ درصد رسیده است. این شرایط، زنگ خطر ورشکستگی را برای بسیاری از واحدهای اقامتی استان به صدا درآورده است.
به گزارش ایرنا، کاهش چشمگیر ورود گردشگران داخلی و خارجی تحتتاثیر تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران باعث شده که هزینههای جاری هتلها از حقوق کارکنان گرفته تا قبوض انرژی و اقساط بانکی دیگر با درآمدها همخوانی نداشته باشد. این بحران در صنفی رخ داده که در استان کرمان حدود ۲ هزار نفر شاغل دارد.
تنگنای اقتصادی در صنعت هتلداری استان کرمان در حالی است که سرمایهگذاری در این بخش طی ۲ دهه اخیر روند بسیار کندی داشته است.
رئیس جامعه هتلداران کرمان روز سهشنبه در گفتوگو با ایرنا تصویری از اقتصاد فعلی هتلها ارائه کرد. مجید هدایتی هشدار داد که در صورت نبود حمایتهای فوری، از جمله تسهیلات با سودهای پایین و مشوقهای مالیاتی و بیمهای، بخشی از ظرفیت اقامتی استان برای همیشه از دست خواهد رفت. گفتوگو با هدایتی را در ادامه میخوانید.
از زمان کرونا هر از گاهی تنشهای سیاسی و اجتماعی در کشور ما رخ داده و خساراتی به اقتصاد گردشگری وارد شده است. در یک سال اخیر ۲ جنگ علیه ایران به راه افتاد. جنگ رمضان که از ۹ اسفندماه آغاز شد، تقریبا گردشگری را تعطیل کرده و به کما برده است. در حال حاضر، اقتصاد هتلداری در استان چگونه است؟
همانطور که اشاره کردید آسیبهای گردشگری در ایران از زمان شیوع کرونا آغاز شد. تا همهگیری به پایان رسید و گردشگری میخواست خود را بازیابی کند، ماجراها و اعتراضات سال ۱۴۰۱ پیش آمد. بعد از آن، جنگ ۱۲ روزه و حوادث دیماه و در ادامه هم که جنگ تحمیلی سوم را داشتیم که این روزها در مرحله آتشبس آن هستیم. در جریان تنشها و بحرانها و به محض اینکه اتفاق کوچکی در دنیا میافتد نخستین بخشی که آسیب میبیند گردشگری است و آخرین صنعتی هم که به چرخه برمیگردد گردشگری است.
گردشگری آنقدر تاثیرپذیری بالایی از عوامل بیرونی دارد که حتی هشدارهای قرمز یا زرد هواشناسی یا پیشبینی بارش شدید و طوفان، بر سفر عدهای تاثیر میگذارد. در حال حاضر، گردشگری به موضوع جنگ گره خورده است. عدم وجود پروازها، شرایط دشوار اقتصادی و تورم در جامعه و اینکه مردم روحیهای برای سفر رفتن ندارند، حسابی گلوی گردشگری را میفشارد.
ضریب اشغال هتلهای چهار ستاره و پنج ستاره استان کرمان در یک بازه ۹۰ روزه از زمان اعتراضات و سپس اغتشاشات دیماه تا نیمه فروردینماه امسال به ۶ تا هفت درصد رسید. در این مدت، ضریب اشغال هتلهای یک تا سه ستاره و مسافرخانهها ۱۲ درصد بوده است. یک هتل برای اینکه بتواند سرپا بایستد و هزینههای جاری خود را پوشش بدهد باید ضریب اشغال ۳۵ درصدی داشته باشد.
در این ضریب اشغال، هتل هیچ سودی نمیکند و فقط میتواند حقوق و دستمزد، بیمه و مالیات و هزینههای آب و برق و گاز را تامین کند. علاوه بر این، هتلها هزینههای استهلاک کوتاهمدت و بلندمدت و هزینههای پنهانی مثل سوختن سیستم سرمایش یا گرمایش را هم دارند.
برای اینکه هتل بتواند هزینههای کوتاهمدت را هم بپردازد به ۵۰ درصد ضریب اشغال نیاز دارد. اگر هم هتل بخواهد درآمد مختصری داشته باشد ضریب اشغال آن باید ۶۵ درصد باشد. این ارقام را با ضریب اشغال ۶، هفت درصدی و ۱۲ درصدی هتلهای استان کرمان در ۹۰ روز اوج سفر مقایسه کنید، بهخوبی متوجه میشوید که هتلهای ما در چه شرایط سختی قرار دارند.
پس احتمالا بسیاری از هتلهای استان کرمان در آستانه ورشکستگی هستند؟
بله متاسفانه این خطر جدی است. هتل گواشیر کرمان تعطیل شده و برخی دیگر از هتلها یا کامل تعطیل هستند و یا هفتهای یکی، ۲ روز با خدمات حداقلی فعالند. بعضی از هتلها که فعالترند، دو سوم نیروهای آنها در مرخصی هستند.
آماری دارید که بدانیم اشتغالی که در بخش هتلداری استان کرمان ایجاد شده چقدر است که معلوم کند این شرایط، بر اقتصاد چه تعداد از خانوارها تاثیر گذاشته و موج بیکاری احتمالی چقدر بزرگ است؟
در پنج شاخه گردشگری در استان کرمان اعم از راهنمایان تور، بومگردیها، دفاتر خدمات مسافرتی و هتلها هشت هزار نفر مشغول بهکار هستند. در کل هتلهای استان ۲ هزار نفر شاغل ثابت داریم ضمن اینکه در گذشته، در برخی هتلها وقتی مراجعه زیاد میشد، تعدادی نیروی پارهوقت و ساعتی هم بهکار گرفته میشد.
از این ۲ هزار نفر شاغل در هتلها، چه تعدادشان در شهر کرمان هستند؟
از این ۲ هزار نفر حدود یکهزار نفر در شهر کرمان هستند. در چهار هتل اصلی شهر یعنی پارس ۱۴۰ نفر، جهانگردی ۶۰ نفر، کاروانیکا ۶۰ نفر و هتل هیوا ۶۰ نفر و در مجموع بالغ بر ۳۰۰ نفر مشغول هستند.
گردشگری نوروزی را پشت سر گذاشتیم و کرمان از جمله استانهایی بود که در جنگ تحمیلی سوم، چندان مورد حمله قرار نگرفت. در ۲ هفته نوروز هتلها وضعیت بهتری نداشتند؟
خیر. با وجود اینکه ۵۰ درصد تخفیف برای کسانی که از جنگ آسیب دیده بودند در نظر گرفتیم در ایام نوروز، استقبالی نشد. این، نکته مهمی برای کسانی است که میخواهند درباره گردشگری برنامهریزی کنند؛ عدهای همیشه تاکید دارند که باید با تخفیف دادن، میهمان و گردشگر را به استان آورد. ما تخفیف ۵۰ درصد گذاشتیم ولی کسی نیامد. در جریان جنگ، مقاصد گردشگری در کشور در حد چهار، پنج استان بود و باز هم گردشگران به کرمان نیامدند.
فکر میکنید چرا؟
یکی از مهمترین دلایل، بُعد مسافت کرمان با مراکز جمعیتی کشور است. بیشترین تمرکز جمعیت در ایران در نیمه شمالی است و این جمعیت برای رسیدن به کرمان نیاز به زیرساخت ریلی و جادهای و هوایی مطلوب دارد.
در جریان جنگ، زیرساختهای هوایی و ریلی آسیب دید و جادهها هم وضعیت نامناسبی داشت. ضمن اینکه بسیاری از افراد میترسیدند به کرمان بیایند و اتفاقی بیفتد و بنزین یا برق یا جاده برای بازگشت به شهر خودشان فراهم نباشد. اگر مسافت در حد ۲۰۰، ۳۰۰ کیلومتر بود، برگشت برایشان راحتتر بود تا اینکه از مسیری طولانی مثل کرمان بخواهند برگردند.
در ایام جنگ و نوروز، اعلام شد که ۱۰ درصد جمعیت استان کرمان افزایش پیدا کرد؛ اینکه عدد را چطور به دست آوردهاند نمیدانم. شهرهای کوچکتر مثل بافت و جیرفت در ۲ هفته نوروز وضعیت بهتری داشتند که بیشتر هم مسافران از هرمزگان و شهرهای گرمسیری آمده بودند. ضریب اشغال در اقامتگاههای بومگردی در این مناطق به ۵۰ درصد هم رسید اما تا تعطیلات نوروز تمام شد آمارشان به صفر رسید و این نوسانها میانگین ضریب اشغال را کاهش داد و عملا بر اقتصاد گردشگری تاثیر چندانی نداشت.
هتل پارس و هتلکاروانسرای وکیل (کاروانیکا) کرمان که سرمایهگذاری سنگینتری دارند و هزینههای اقامت نیز در آن بالاتر است چه شرایطی دارند؟ همینقدر تحت فشار هستند یا وضعیت بهتری دارند؟
اتفاقا بیشترین آسیب را از این شرایط از نظر من هتل پارس متحمل شده که پنج ستاره است.
هرچه درجه هتل بالاتر باشد هزینههای جاری آن هم بالاتر است. بهعنوان مثال، قیمت تمامشده یک اتاق در هتل پنج ستاره حدود سه میلیون تومان بهازای هر شب است. این عدد، برای هتل چهار ستاره به ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و برای هتل سه ستاره به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان میرسد. ضمن اینکه هتلهای بزرگ، سرویسهای هزینهبر ۲۴ ساعته دارند ولی هتلهای با درجه پایینتر، اغلب چنین شرایطی را ندارند. بنابراین، بیشترین آسیب را از نظر من هتل پارس دیده است و تا جایی که اطلاع دارم با ۵۰ درصد پرسنل فعال است.
با ادامه این وضعیت چه بر سر هتلداری استان کرمان میآید؟ چه پیشبینی و چشماندازی از آینده دارید؟
همه ما در شوک هستیم. کل اقتصاد جهان الان قابل پیشبینی نیست چه رسد به اینکه بخواهیم آینده گردشگری استان کرمان را پیشبینی کنیم. آنچه که مشخص است اینکه اگر این وضعیت ادامه پیدا کند بیش از ۶۰ درصد هتلهای استان چارهای جز تعطیلی نخواهند داشت.
این در حالی است که سالهای طولانی سرمایهگذاری جدید در زمینه ساخت هتل نداشتیم. فکر میکنم شما که هتل هیوا را تاسیس کردید، از سرمایهگذاران نوپای استان باشید. درست میگویم؟
استانداردهای هتلهای چهار و پنج ستاره تفاوت چندانی ندارد. آخرین هتل پنجستاره در استان ما، هتل پارس بوده که در سال ۱۳۷۸ خورشیدی و در شهر کرمان ساخته شد. از سال ۱۳۷۸ تا سال ۱۴۰۱ یعنی بعد از ۲۳ سال هتل هیوا ساخته میشود.
در تمامی این سالها، هتل بخش خصوصی در ستاره بالا در استان نداشتیم. بخش خصوصی متوجه شده که هتلداری در کرمان درآمدزا و مقرون بهصرفه نیست به همین دلیل، در این صنعت فقط ۲ یا سه هتل کاملا خصوصی چهارستاره داریم.
البته هتلهای خصولتی مثل هتلهای ماهان و ارگ جدید بم هم هستند ولی هتل چهار ستاره که توسط بخش خصوصی احداث شده باشد تعداد بسیار اندکی داریم و اینها نشان میدهد که این صنعت تا چه حد زیانده است.
فقط کسی باید عاشق شهر و کشور و مردم باشد و بخواهد اشتغالزایی کند هتل احداث میکند وگرنه هتلداری اصلا بازده نیست. بماند که در شرایط نرمال هم، میگویند سرمایهگذاری در گردشگری دیربازدهترین صنعت است.
در شرایط فعلی، جامعه هتلداری استان کرمان بهطور مشخص چه مطالبهای از دولت دارد؟
مطالبات زیادی داریم و ای کاش شنیده شود. حداقل حمایتی که دولت میتواند انجام دهد این است که مالیات در این ایام از هتلها که درآمدی ندارند، گرفته نشود و بیمه تامین اجتماعی مشوقهایی تعریف کند تا واحدهایی که نیروهای خود را نگه داشته و در این شرایط رکود، حقوق و دستمزد جدید را هم پرداخت میکنند بتوانند ادامه بدهند.
تسهیلات با بهره کم، نه ۲۳ درصد هم میتواند به هتلداران کمک کند تا سرپا بمانند. اگر جنگ همین امروز تمام شود ما یک سال کامل را از دست دادهایم چون گردشگری در کرمان در نیمه نخست سال بهجز ۱۵ روز نوروز تقریبا تعطیل است.
در تابستان، کرمان گردشگر ندارد و حتی مسافران اداری با این ذهنیت که هوا بهشدت گرم است به استان ما نمیآیند و گردشگری کرمان معمولا تا نیمه دوم هر سال فعال نمیشود. از ۱۵ دیماه سال گذشته که اعتراضات و اغتشاشات آغاز شد تا ۱۵ فروردینماه امسال، در ظاهر سه ماه است ولی باور کنید هتلها با درآمد این سه ماه دیگر ایام سال را سپری میکردند و در واقع، ما نه سه ماه که یک سال کامل را از دست دادهایم.
این نکته را هم در نظر داشته باشید که هتلداران در رستورانهای هتلها هم سرمایهگذاری خوبی داشتهاند و افراد زیادی در این رستورانها شاغل شدهاند. در شرایط اقتصادی فعلی، رستورانها هم بسیار خلوت و زیانده شده است.
در جریان این جنگ، برخی صنایع که کالاها و محصولاتی را تولید میکنند هم آسیب دیدند اما با افزایش قیمت محصول خود، بخشی از ضرر و زیان جنگ را جبران میکنند. ضمن اینکه مشتریان خود را هم دارند.
ما در گردشگری نهتنها فروش نداریم بلکه با تخفیف هم در حال ارائه خدمات هستیم. قیمت امروز خدماتی که ما میدهیم معادل ابتدای سال ۱۴۰۳ است. مردم در این شرایط اقتصادی گردشگری را از سبد خانوار خود حذف کردهاند یا به سفرهای ارزانی میروند که از هتل و خدمات سایر بخشهای گردشگری استفاده نمیکنند.
در کنار این مسائل، گردشگری از معدود بخشهایی است که قیمتها در آن دستوری است و میراثفرهنگی هر سال یکبار نرخها را تغیین میکند و نمیتوانیم براساس تورم که هزینه را افزایش میدهد، نرخها را افزایش دهیم. ضمن اینکه عرض کردم تخفیفهای ۵۰ درصدی هم داریم.
انتظار ما از دولت این است که به بخش گردشگری توجه ویژهای داشته باشد و بررسی کند گردشگری از جنگ چند واحد آسیب دیده و بهتناسب همین میزان خسارت، از آن حمایت کند. در استان کرمان گردشگری ۹۰ واحد آسیب دیده و ۱۰ واحدی هم که درآمدی داشته ناشی از خدمات نیمبها بوده است در صورتی که بسیاری از صنایع دیگر، ممکن است تا این حد خسارت ندیده باشند.
نظر خود را بنویسید