فردای کرمان ـ گروه جامعه: شهردار کرمان در حالی از کلنگزنی پروژه ساخت تقاطع غیرهمسطح در میدان بیرمآباد در هفتههای پیشرو خبر داده که ساخت این روگذر در نزدیکی قدیمیترین باغ تاریخی استان (باغ صفوی بیرمآباد)، نگرانیهای میراثی جدی ایجاد کرده است. یکی از فعالان میراث فرهنگی کرمان گفته این تصمیم در حالی گرفته میشود که «در چند ماه اخیر، استاندار کرمان بارها تاکید کرده و وعده داده که محدوده جنگل قائم در نزدیکی میدان بیرمآباد ثبت جهانی میشود.» وی میافزاید: «در این محدوده ارزشهای تاریخی و فرهنگی متعددی از گنبد جبلیه و تخت درگاهقلیبیگ و باغ بیرمآباد گرفته تا قلعه شیوشگان و بند مملکت و یک جوی آب دستساز باستانی وجود دارد ضمن اینکه جزو حریم قلعهدختر و قلعهاردشیر هم هست.»
در همینحال، مدیرکل میراث فرهنگی نیز در این مورد صحبت قابل تاملی داشته که بر این نگرانی افزوده است.
به گزارش فردای کرمان، به نقل از ایرنا، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کرمان ۱۹ آبانماه جاری در دیداری که با شهردار کرمان داشت، درباره پروژه پلسازی در نزدیکی باغ تاریخی بیرمآباد با قدمت صفوی، اظهاراتی را مطرح کرده است.
آنطور که روابط عمومی شهرداری کرمان گزارش داده است، سیدموید محسننژاد گفته است: «هرگونه مداخله در محور تخت درگاهقلیبیگ و باغ بیرمآباد باید در کمیسیون مشترک و با بررسی کارشناسی میراثفرهنگی انجام شود تا اقدامات اجرایی، مانعی برای پیگیری ثبت جهانی آثار تاریخی کرمان ایجاد نکند.»
پس از این اظهارنظر که نشاندهنده نگرانیهای میراثی نسبت به روگذرسازی در میدان بیرمآباد است، سرپرست معاونت میراثفرهنگی اداره کل میراثفرهنگی استان کرمان در پاسخ به خبرنگار ایرنا توضیحاتی داد.
مهری جوادی درباره اینکه آیا میراثفرهنگی با روگذرسازی در میدان بیرمآباد موافق است یا خیر؟ گفت: «شهرداری طرح مربوط به این تقاطع غیرهمسطح را به ما ارائه کرد و در جلسه شورای فنی میراثفرهنگی آن را بررسی کردیم. درباره تاثیر این پروژه بر حریم منظری باغ بیرمآباد صحبتهایی مطرح و قرار شد مشاور این طرح، جزئیات بیشتری را به ما ارائه کند و تغییراتی در آن انجام دهند.»
وی با بیان اینکه پیشنهاد ما این است که روگذر در میدان بیرمآباد ساخته نشود و پروژه بهصورت زیرگذر باشد، افزود: «مشاور پروژه بیرمآباد، مواردی را درخصوص طرحی که دارند مطرح کرد و هنوز از طرف ما تصویب نشده است. قرار است جزئیات بیشتری از طرح بیاورند و نظرات میراثفرهنگی را هم لحاظ کنند، اما خودشان اطلاعرسانی کردند و گفتند روگذر احداث میشود.»
سرپرست معاونت میراثفرهنگی استان کرمان در پاسخ به این پرسش ایرنا که شهرداری در پاسخ به پیشنهاد میراث مبنی بر احداث زیرگذر چه واکنشی داده است؟ اظهار کرد: «طرحی که به ما ارائه دادند، کامل نبود و قرار شد با جزئیات ارائه و بهطور کامل بررسی شود. اگر به این قطعیت برسیم که باید زیرگذر اجرا شود طی نامهای به شهرداری اعلام خواهیم کرد.»
تردیدهای میراثفرهنگی نسبت به اجرای این پروژه در شرایطی است که شهردار کرمان شامگاه ۲۵ آبانماه در یک برنامه تلویزیونی به مردم گزارش داد: «با نهایی شدن طرح میدان بیرمآباد و تصویب شورای اسلامی شهر، فرایند انتخاب پیمانکار انجام شده و طی یک تا ۲ هفته آینده، کلنگزنی تقاطع غیرهمسطح بیرمآباد در ۲ فاز آغاز خواهد شد که فاز نخست آن شامل تقاطع رفتوبرگشت از بزرگراه به سمت خیابان شهید پورجعفری برای کاهش ترافیک است.»
روگذرسازی در محدوده تاریخی
در خصوص اجرای این پروژه فعالان میراثفرهنگی کرمان نیز نگرانیهای جدی دارند. مدیرعامل انجمن دیدهبان میراث و تمدن کارمانیا در گفتوگو با خبرنگار ایرنا ضمن انتقاد از این تصمیم شهرداری کرمان گفت: «ما در سخنان و عملکرد مسئولان شاهد تناقض هستیم؛ در چند ماه اخیر، استاندار کرمان بارها تاکید کرده و وعده داده که محدوده جنگل قائم در نزدیکی میدان بیرمآباد ثبت جهانی میشود. در این محدوده ارزشهای تاریخی و فرهنگی متعددی از گنبد جبلیه و تخت درگاهقلیبیگ و باغ بیرمآباد گرفته تا قلعه شیوشگان و بند مملکت و یک جوی آب دستساز باستانی وجود دارد ضمن اینکه جزو حریم قلعهدختر و قلعهاردشیر هم هست.»
امید ابراهیمی با تاکید بر اینکه این منطقه که شهرداری قصد ساخت تقاطع غیرهمسطح در آن دارد واجد ارزشهای جهانی است، اضافه کرد: «کوههای باستانی شیوشگان را نیز در آنجا داریم.»
وی ادامه داد: «میدان بیرمآباد هم از میادین اصیل کرمان است که در جزیره میانی و اطراف آن درختان ۶۰،۷۰ ساله وجود دارد.»
مدیرعامل انجمن دیدهبان میراث و تمدن کارمانیا سپس گفت: «چند سال پیش، در این منطقه تاریخی مهم در کرمان، کمربندی احداث شده که کار اشتباهی بوده است. اگر در میدان بیرمآباد گره ترافیکی و مشکل وجود دارد بهجای اینکه بهدنبال ساخت تقاطع غیرهمسطح باشند باید ببینند چه عاملی باعث این وضعیت شده است نه که با روگذرسازی شرایط را بدتر کنند. تجربه کرمان نشان داده که هر روگذر یا زیرگذری که احداث میشود تنها ترافیک را از آن نقطه به نقاط دیگرجابهجا میکند.»
ابراهیمی با ابراز نگرانی جدی نسبت به تبعات این پروژه بر حریم و منظر باغ صفوی بیرمآباد ادامه داد: «تجربهای مشابه روگذر میدان بیرمآباد را پیش از این هم در شهر کرمان داشتهایم که با ساخت روگذر در چهارراه امیرکبیر، منظر سردر دانشکده فنی که جزو آثار شاخص معماری معاصر استان و حتی ایران بهشمار میرود کاملا مخدوش و اصالت و هویت آن آسیب جدی دید.»
وی بیان کرد: «باغ بیرمآباد تنها باغ با قدمت صفوی در استان کرمان و حتی میتوان گفت یکی از قدیمیترین باغهای ایران است که با ساخت روگذر منظر آن آسیب میبیند ضمن اینکه با بازگشایی این باغ و افزایش تردد گردشگران و بازدیدکنندگان، ما نیاز به آرامسازی ترافیک در آن محدوده داریم نه که با غیرهمسطحسازی بر سرعت خودروها بیافزاییم.»
مدیرعامل انجمن دیدهبان میراث و تمدن کارمانیا گفت: «از مسئولان و کارشناسان شهرداری کرمان تقاضا داریم دید فراتری نسبت به مسائل و مشکلات شهر داشته باشند و با اقدامات اشتباه و تکرار خطاهای گذشته، بیش از این به آثار تاریخی و فرهنگی این شهر آسیب نزنند.»
ساماندهی ترافیکی میدان بیرمآباد طی سالهای اخیر یکی از مطالبات جدی شهروندان کرمانی به ویژه ساکنان آن محدوده از شهر بوده است. این میدان ورودی و خروجیهای متعددی دارد و در محلی واقع شده که یکی از ورودیهای شهر کرمان از سمت شهرستانهای جنوبی و شرقی است، ضمن اینکه به یکی از محلههای نسبتا پرجمعیت شهر موسوم به سرآسیاب نیز راه دارد.
گلزار شهدا، جنگل قائم و تلهکابین کرمان نیز در نزدیکی این میدان واقع شده است.
ترددهای ناایمن و بروز حوادث رانندگی متعدد در این نقطه ترافیکی از چالشهای جدی شهر کرمان است.
سال ۱۴۰۱ خورشیدی برای ساماندهی این میدان و رفع این چالشها، یک طرح اصلاح هندسی در میدان بیرمآباد اجرا شد که با اعتراض مردم و برخی نهادها متوقف شد.
اکنون شهرداری کرمان قصد کرده تا در این میدان روگذر بسازد.
علیرضا حکاکزاده، کارشناس ارشد ترافیک و دبیر سابق شورای ترافیک استان کرمان از کسانی است که معتقد است نیازی به احداث روگذر در این فلکه وجود ندارد بلکه با اصلاحات هندسی و تغییر وضعیت برخی از ورودیها و خروجیها میتوان مشکلات فعلی را رفع کرد.
ساکنان محلههای پیرامون میدان بیرمآباد انتظار بهجایی دارند که مشکلات ترافیکی میدان رفع شود و ایمنی تردد در آن افزایش پیدا کند. از سویی، کارشناسان و فعالان میراثفرهنگی نسبت به تکرار تجربههایی هشدار میدهند که در آن، حل یک مسئله شهری به بهای آسیب به هویت تاریخی شهر تمام شده است. با وجود این اختلافنظرها و نگرانیها، شهرداری کرمان در واپسین ماههای این دوره از مدیریت شهری و در آستانه انتخابات شورای هفتم، اراده جدی بر آغاز پروژه دارد؛ پروژهای که شورای هفتم شهر کرمان میراثدار اجرا و نسلهای بعدی وارث پیامدهای آن خواهند بود.
مسئله ساختن یا نساختن این تقاطع غیرهمسطح نیست بلکه اجرای راهکاری است که هم پاسخگوی مطالبات ترافیکی شهروندان باشد و هم به بهای از دست رفتن بخشی از هویت تاریخی کرمان تمام نشود.
انتظار میرود اداره کل میراثفرهنگی استان کرمان با حساسیت و صراحت نسبت به این پلسازی موضع بگیرد و شهرداری کرمان نیز پیش از آغاز پروژه درباره جزئیات و تبعات احتمالی میراثی و نگرانیهایی که وجود دارد، شفافسازی و اطلاعرسانی کند.
نظر خود را بنویسید