فردای کرمان ـ گروه فرهنگ و هنر: چند روز پیش، در مراسم نکوداشت «سیدمحمدعلی گلابزاده» کرمانشناس، پژوهشگر و نویسنده تاریخ کرمان، سخنان بسیاری در وصف شخصیت و ستایش خدمات فرهنگی وی گفته شد؛ چنانکه هوشنگ مرادیکرمانی گفت: «ای کاش همه شهرهای ایران یک گلابزاده داشت.» در میان وجوه مختلف شخصیت این مدیر باسابقه اما ویژگی دیگری نیز وجود دارد که آن «پاسخگویی به خبرنگارها» است که شاید در سایه خدمات فرهنگی او کمتر دیده شده باشد.
اسما پورزنگیآبادی خصوصیت بالا و چند ویژگی دیگر گلابزاده را دستمایهی یک یادداشت به مناسبت نکوداشت او و در ستایش از این پژوهشگر و فعال اجتماعی قرار داده است که در ادامه میخوانید.
وی درایرنا نوشت: برای گلابزاده در قامت مدیر مرکز کرمانشناسی و پژوهشگر و نویسنده تاریخ، فرقی ندارد خبرنگاری تازهکار باشی یا باسابقه، اهل تاریخ باشی یا صرفا بهخاطر پاسخ به سردبیر، به سراغ گزارشی با موضوع تاریخ کرمان رفته باشی. تماس گرفتن و مصاحبه با او هیچ آداب و ترتیبی ندارد. نه نیاز است با روابطعمومی هماهنگ کنی، نه نیاز است معرفینامه بفرستی، نه صبح تا شب چندینبار تلفن کنی و پیامک بفرستی و تقاضای تنظیم وقت برای انجام مصاحبه کنی؛ فقط کافی است گوشی تلفن را برداری و شمارهاش را بگیری. ممکن نیست تماسات بیپاسخ بماند و اگر هم بماند، ساعاتی بعد خود او حتما تماس خواهد گرفت. با خوشرویی پاسخ میدهد و هر اطلاعاتی که داشته باشد را سخاوتمندانه در اختیارت قرار میدهد. اگر نیاز به دیدارش داشته باشی، نمیگوید که فلان روز و فلان ساعت وقت دارم، میپرسد: چه زمانی میتوانی بیایی کرمانشناسی؟ گاهی هم البته در کتابخانه و در خانهاش دیدارها را انجام میدهد. این برخورد او با خبرنگاران در حالی است که بهعنوان یک پژوهشگر پرکار، برنامههایی فشرده دارد و «زمان» برای او در حکم ابزار کار و تحقیق و نوشتن است.
فارغ از جایگاهی که داری و چیزی که از تاریخ میدانی یا نمیدانی، گرم و صمیمی و در نهایت فروتنی با تو رفتار میکند. در ارائه اطلاعات و دانستههای تاریخیاش همانقدر بخشنده است که در هدیه دادن و امانت دادن کتاب؛ کافی است در حین گفتوگو به واقعه یا شخص یا مکانی در تاریخ برسد و نام کتابی از آثارش به میان بیاید و بگویی آن را نخواندهام؛ امضا و تقدیم میکند. این عادات را خبرنگاران در گلابزاده دیدهاند بدون آنکه گذر زمان در آن تغییری ایجاد کرده باشد.
۶۰ سال در میدان خدمت فرهنگی
چهارشنبه گذشته، بنیاد ایرانشناسی شعبه کرمان مراسمی در تجلیل از یک عمر خدمت فرهنگی گلابزاده برگزار کرد. در آن مراسم، سیدحسین مرعشی، استاندار پیشین کرمان و از بانیان مرکز کرمانشناسی که در استانداری با گلابزاده آشنا شده، او را «مرد کار در همه میدانهایی که به او محول شده است» معرفی کرد و گفت: «آقای گلابزاده، برای بار دوم ۳۰ سال خدمت کرد، یعنی بعد از ۳۰ سال نخست خدمت، بازنشسته شد و باز ۳۰ سال دوم در بازنشستگی خدمت کرد.»
مرعشی با اشاره به این رفتار گلابزاده اظهار کرد: «افراد باتجربه نباید احساس کنند کاری در شان آنها نیست بلکه باید هر کاری که در توانش هست را انجام بدهند. یکی از درسهایی که میتوان از زندگی آقای گلابزاده گرفت همین است که ایشان در سالهای مختلف هر مسئولیتی به ایشان سپرده شده را انجام داده است.»
استاندار پیشین کرمان تاکید کرد: «گلابزاده در همه صحنهها و مسئولیتهایی که داشته، مثل یک سرباز وفادار و یک افسر لباس پوشیده و مهیا، همیشه آماده بوده و باید او را در یک آمادهباش ۶۰ ساله تلقی کنیم که تمامی مسئولیتهای خود را به شایستگی جلو میبرد.»
هوشنگ مرادیکرمانی نویسنده برجسته نیز در ستایش گلابزاده، خطاب به شرکتکنندگان در مراسم تجلیل او نوشت: «دوست عزیز و گرانمایه، چهره تابناک و محبوب فرهنگی کرمان، استاد سیدمحمدعلی گلابزاده، بارها گفتهام و بار دیگر میگویم: ای کاش همه شهرهای ایران یک گلابزاده داشت.»
حسین اسحاقی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان نیز گلابزاده را صاحب قلمی توانا، اندیشهای پویا و دلی سرشار از مهر به وطن معرفی کرد که دارای روحیه تلاشگر، خستگیناپذیر و منش فروتنانه است و الگویی برای نسل جوان و پویندگان راه فرهنگ و دانش به شمار میرود.»
آنچه که در کنار همه این ویژگیها در شخصیت و منش گلابزاده وجود دارد، رفتار و همراهی او با خبرنگاران است؛ وجهی از شخصیتش که میتواند و باید برای همه مدیران و اهل قلم و پژوهش الگو باشد.
آنچه که در کنار همه این ویژگیها در شخصیت و منش گلابزاده وجود دارد، رفتار و همراهی او با خبرنگاران است؛ وجهی از شخصیتش که میتواند و باید برای همه مدیران و اهل قلم و پژوهش الگو باشد.
گذشته تاریخنگار پرکار
گلابزاده در سال ۱۳۲۵ خورشیدی در محله میدان قلعه و در خانه معروف به امام جمعه که در حقیقت خانه حاج سید شیرازی، امام جمعه اواخر قاجاریه بود در یک خانواده روحانی به دنیا آمد. پدر او، مرحوم «حاج سید اسدالله گلاب» از واعظان شناختهشده و مورد احترام مردم کرمان بود. گلابزاده همواره گفته که اگر خدمتی را در عرصه انقلاب و اسلام و میهنخواهی عرضه کرده از آموزشهای پدرش بوده است.
او در دوران دبیرستان در رشته ادبیات درس خواند و سال ۱۳۴۳ خورشیدی و وقتی که دیپلم گرفت، به دلیل نیازی که وجود داشت، در اداره بهداری کرمان استخدام شد. محل کار گلابزاده، آسایشگاه «مسلولین» بود که امروز بیمارستان شفا نام گرفته است. تا سال ۱۳۴۷ خورشیدی در این بیمارستان کار کرد و در فرصتهایی که داشت درس خواند تا اینکه در رشته روانشناسی دانشگاه اصفهان پذیرفته شد. پس از اتمام تحصیل، به کرمان بازگشت و بهعنوان رئیس امور اداری و مالی سازمان منطقهای بهداری مشغول خدمت شد و تا زمان انقلاب در تشکیلات بهداری بود. بعد از انقلاب به استانداری منتقل شد و در مسئولیتهایی از جمله رئیس دفتر سیاسی، دفتر اجتماعی، مدیرکل امور اجتماعی، رئیس دفتر اداره ارزشیابی روابط عمومی و فرمانداری جیرفت خدمت کرد.
در دوران حضور در استانداری، گلابزاده مرکز کرمانشناسی را راهاندازی کرد که همچنان فعال است. همچنین او، ریاست سازمان اسناد ملی و مسئولیت اداره آموزش و پرورش استثنایی کرمان را نیز در کارنامه دارد.
باستانیپاریزی الهامبخش کرمانپژوهی
ماجرای علاقهمندی گلابزاده به تاریخ و اینکه بیش از نیم قرن از عمر خود را صرف شناخت و معرفی گذشته کرمان کرده است به تاثیری برمیگردد که زندهیاد محمدابراهیم باستانیپاریزی، مورخ برجسته کرمانی بر او گذاشته است.
ماجرایش را گلابزاده پیش از این برایم نقل کرده است؛ اینکه از باستانیپاریزی میپرسد چه شد شما به تاریخ کرمان دلبسته شدید؟ زندهیاد باستانیپاریزی اینطور پاسخ میدهد: «من دانشجوی دانشسرای مقدماتی کرمان بودم. شهر کرمان هنوز دیوارهای کوتاهی داشت. هر روز صبح وقتی آفتاب بر پیشانی قلعهدختر و قلعهاردشیر میتابید، عظمت این بناها من را در خودش فرو میبرد. فکر میکردم ما چه نیاکان بزرگی داشتیم که در سه هزار سال قبل با آن خشتهای چند ده مَنی (هر مَن معادل سه کیلوگرم) آمدهاند قلعهای ساختهاند که بتوانند از گزند دشمن در امان باشند آن هم در منطقهای با این همه دشواری. من فکر کردم که این مردم، آن ارزش را دارند که ما چند دهه عمر ناقابل خود را صرف شناخت و معرفی کرمان و کرمانی بکنیم.» همین گفته باستانیپاریزی جرقهای در ذهن او زد و گلابزاده را به طرف تاریخ کرمان برد.
نتیجه تلاشهای این پژوهشگر خستگیناپذیر پس از نیم قرن غور و تحقیق مداوم در تاریخ کرمان چاپ بیش از ۵۰ عنوان کتاب بوده است؛ آثاری که علاوه بر فراهم کردن زمینه شناخت تاریخ و فرهنگ این خطه برای عموم مردم، پشتوانهای ارزشمند برای پژوهشگران و محققان حوزه تاریخ محلی بهویژه درباره استان کرمان بهشمار میروند.
محبوبیت و مقبولیت گلابزاده در بین مردم کرمان را میتوان در همین دانش و منشی دانست که دارد. او از نسلی است که وطندوستی، سختکوشی و مردمداری را فضیلت میدانند؛ نسلی که ارزش کار خود را نه در عنوانها بلکه در اثری میبینند که بر جهان پیرامون خود به جای میگذارند و در بزرگیِ خدمتی که به ایران میکنند.
یکبار در یک مصاحبه از گلابزاده پرسیدم که اگر قرار باشد سوالی از خودتان بپرسید و پاسخ بدهید آن سوال چیست؟ گفت: سوالم این است که اگر یکبار دیگر به دنیا میآمدی آیا همین راه را ادامه میدادی یا مسیر دیگری را؟ و جوابم این است که اگر ۵۰ بار دیگر به دنیا بیایم همین راه را ادامه میدادم چون راهی است که توانستم به مردمی عرضه خدمت کنم که بسیار بزرگ هستند.
نظر خود را بنویسید